De hel 8

Liegt Christus Jezus?
Lukas 16: 19 Er was een rijk man, die gekleed ging in purper en fijn linnen. levende allen dag vrolijk en prachtig.
Uit onze vorige studie bleek dat binnen deze meesterlijke satire van onze Heer deze rijke man feitelijk staat voor de geestelijke elite, de Farizeeën en Schriftgeleerden.

Je zult vergeefs zoeken naar een moreel oordeel over deze rijke man door de Heer of door deze opgetrommelde Abraham. Ondanks dat wemelt het in vrijwel alle uitlegboekjes over dit onderwerp van de veroordelingen over het slechte en zondige gedrag van deze rijke. Er valt veel te zuigen uit de dikke evangelische duim.

Ook is er totaal geen enkele omschrijving van geloof of ongeloof terug te vinden betreffende deze rijke. Hoe deze man staat tegenover God of Christus is totaal niet ter discussie in deze satire. Ik zal het je nog krasser vertellen: God of Christus Jezus spelen geen enkele rol in dit verhaal. Je kan ze nergens vinden. Toch zijn er dikke evangeliserende boekwerken geschreven met deze satire als onderwerp. Weer dat zuigen aan die dikke duim.

Lukas 16: 19-20 Er was een rijk man, ….., En er was een bedelaar,
De Heer zegt wel heel definitief dat er een rijk man was en dat er een bedelaar was. Voor veel Bijbeluitleggers is dit een doorslaand bewijs dat hier helemaal geen sprake is van satire, of zelfs maar van een gelijkenis of verhaal. Nee, volgens hen staat hier onweerlegbaar vast dat je met een werkelijk plaats gevonden gebeurtenis te maken hebt, anders had de Heer niet zo absoluut zeker gezegd dat die rijke man er was en dat die bedelaar er was.

Tja, dit lijkt steekhoudend. Die rijke man was er toch maar. Die arme bedelaar was er toch ook maar. Willen wij nu beweren dat de Heer hier glashard staat te liegen?
Mattheus 21:33 Hoort een andere gelijkenis. Er was een heer des huizes, die een wijngaard plantte,
Hier vertelt de Heer een gelijkenis, die met dezelfde woorden begint: ‘Er was’.

Nu komen we in dit langste betoog van de Heer terecht en daar komen we onze voorgaande satire over het geldbeheer van de geestelijke elite tegen:
Lukas 16:1 Er was een rijk man, die een rentmeester had.
Ook die satire begon met de bekende woorden: ‘Er was’. We weten inmiddels wel dat dit voor de gewone wereld een idioot verhaal was. Een werkgever die zo met frauduleus personeel omgaat, kom je in het normale leven niet tegen. Het was dan ook satire die begon met de woorden: ‘Er was’.

Lukas 18:2 Er was in een stad een rechter,
Voordat je nu op zoek gaat naar een onrechtvaardige rechter in een bepaalde stad, zal ik je maar gelijk verklappen dat in het eerste vers wordt aangegeven dat de Heer dit als gelijkenis vertelde.

Als de Heer Zijn betoog dus begon met de woorden ‘Er was’ houdt dat dus niet gelijk in dat Hij een waar gebeurd verhaal weergeeft. De uitdrukking ‘Er was’ is trouwens een leuke variant die de Nederlandse vertalers bedacht hebben. De letterlijke Griekse weergave is: ‘En zekere rijke was’ & ‘En zekere arme was’. Dat is niet direct de uitdrukking ‘Er was eens’. Misschien dat de vertalers ergens in hun achterhoofd verhalen hoorden die ook begonnen met: ‘Er was eens’, maar dan zijn we helemaal veraf van echt gebeurde verhalen.

Ja maar, dan zou ik dus beweren dat de Heer hier glashard staat te liegen. Hij heeft het dan over een rijke en een arme die ergens werkelijk zijn. Dan kom ik met mijn bewering dat het een leuk, zelfs nog humoristisch, verhaaltje zou zijn? Kom nou even!!! Dat is godslasterlijk! De Heer liegt niet!

2 Samuel 12: 1-3 Yahweh zond Natan tot David. Die kwam bij hem en zei: Er waren in een stad twee mannen; de één was rijk en de ander arm. De rijke had zeer veel schapen en runderen; de arme had niets, behalve een klein ooilam,
Hier vertelt de dienstknecht van de Heer, Natan, zo levendig over de smerige praktijken van deze rijke man dat David uiteindelijk die rijke ter verantwoording wil roepen. Natan had dit verhaal zo aan David opgelepeld dat David niet anders kon denken dan dat die rijke er inderdaad zou moeten zijn.

Zo werkt satire. In dit geval wordt geen uitspraak van David uitvergroot. Nu is een bepaalde situatie in het leven van David de klos. Het overspel wordt in een kader geplaatst van een lammetje dat opgeofferd wordt aan de overdadige levenswijze van die rijke. Satire hoeft zelfs niet stuk op stuk te passen om doel te treffen. Dat is ook het verschil met een gelijkenis. Deze satire trof doel en Davids relatie met de Heer werd daardoor hersteld.

Was Natan een leugenaar? Nee! Was het verhaal dat hij zo levendig vertelde dan wel echt gebeurd? Ook niet! Natan sprak dus de waarheid terwijl dat wat hij vertelde niet echt gebeurd was. Eveneens spreekt de Heer heel satirisch deze geestelijke elite toe met een verhaal dat niet echt gebeurd is. Het was echter een waarheid die bij hen insloeg als een bom!

<< vorige | volgende >>